۱۷ اسفند سالروز تاسیس نهاد کتابخانه های عمومی کشور است. در ۱۷ اسفند سال ۱۳۸۲ کتابخانه های عمومی کشور از بدنه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی جدا گردید و به عنوان نهادی عمومی، مستقل و غیر دولتی آغاز به کار نمود. به این بهانه سری به تاریخچه این نهاد زده و اهداف آن را مرور میکنیم.

تاریخچه نهاد کتابخانه های عمومی کشور:

اولین قانون مستقل کتابخانه های عمومی کشور در سال ۱۳۴۴ با تاکید بر اداره کتابخانه های عمومی با محوریت هیات امنا و انجمن های شهرستانی و تخصیص ۵/۱ درصد شهرداری ها از تصویب مجلس وقت گذشت. این قانون علیرغم اینکه کتابخانه های عمومی را دولتی نمی دید تصریحی نیز نسبت به غیر دولتی بودن آن نداشت و حدود و اختیارات هیات امنا را نیز مشخص نمی ساخت. اما در مجموع به لحاظ توجه به مدیریت هیات امنایی و تشکیلات آن و همچنین تخصیص ۵/۱ درصد از درآمد شهرداری ها به اداره کتابخانه ها، از نکات مثبتی نیز برخوردار بود.با ورود به دهه دوم انقلاب اسلامی و به صورت مشخص از سال ۱۳۶۸ هیات امنا بار دیگر فعالیت خود را آغاز کرد؛ در این برهه رشد کمی و ساخت و ساز کتابخانه ها را شاهد بودیم، تنگناهای مربوط به منابع مالی محدود، فقدان مجوز جذب نیروی انسانی، وجود کتابخانه های غیر مصوب به دلیل منع گسترش تشکیلات و مدیریت غیرمنسجم بر این مجموعه ها، لزوم ارائه لایحه جدید را از سوی دولت به مجلس محترم اجتناب ناپذیر ساخت. با عنایات ویژه خداوند متعال و تصمیم مجلس محترم شورای اسلامی، قانون «تاسیس و نحوه اداره کتابخانه های عمومی» در هفدهم اسفند ۱۳۸۲ به تصویب نهایی رسید و کتابخانه های عمومی به «نهاد عمومی غیر دولتی» تبدیل شد.

اهداف نهاد کتابخانه های عمومی کشور:

– فراهم آوردن محیط مساعد به منظور دسترسی آسان اقشار جامعه به منابع مستند و مکتوب

– کمک به بالا بردن سطح آگاهی های عمومی در زمینه های علمی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی

– ایجاد امکانات لازم در جهت استفاده مطلوب از فناوری اطلاعات

– گسترش روابط و همکاری های علمی، پژوهشی و فرهنگی بین کتابخانه های عمومی داخل و خارج از کشور

– فراهم آوردن زمینه های رغبت و شوق عمومی به منظور مشارکت مردمی در تاسیس کتابخانه های عمومی در کشور

– کمک به توسعه عدالت اجتماعی از طریق اشاعه دانش بدون توجه به تفاوت های سنی، جنسیتی، اعتقادی، فرهنگی و نژادی

– فراهم آوردن فرصت لازم برای رشد و بالندگی شخصی و در نهایت توانمندسازی علمی آحاد جامعه

– گسترش فرهنگ کتابخوانی در ایران اسلامی

– بکارگیری فزاینده فناوری ها و روش های اطلاع رسانی نوین در کتابخانه های عمومی

– ایجاد زمینه مساعد برای چرخه دانش در جامعه

– تقویت روحیه پژوهش در افراد جامعه و کمک به کشف و پرورش خلاقیت ها و استعدادها

– فراهم آوردن پایگاهی مورد اعتماد با بهره گیری از کتابداران متعهد و نیروی متخصص